«Алтын жол» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде бухгалтер болып жұмыс істейтін Мөлдір Сәрсенова 2023 жылғы 15 қыркүйекте жұмыс берушімен белгісіз мерзімге еңбек шартын жасасты. Шартта үш ай сынақ мерзімі көзделген. 2024 жылғы 11 наурызда Мөлдір жүктілігі мен босануы бойынша демалысқа шығу үшін өтініш беріп, жүктілікті растайтын анықтаманы тапсырды. Үш күннен кейін директор «штат қысқартылады» деп сілтеме жасап, оны жұмыстан шығару туралы бұйрық шығарды. Бұйрыққа дейін жұмыс беруші оны жазбаша ескертпеген. Іс жүзінде бухгалтер лауазымы штат кестесінен алынбаған, ал Мөлдірдің міндеттері бірнеше күннен кейін жаңа қабылданған қызметкерге жүктелген. Серіктестік таратылмаған және қызметін тоқтатпаған. Мөлдір аудандық сотқа жұмысқа қайта қабылдау және мәжбүрлі қол үзіп қалған уақыттағы орташа жалақыны өндіру туралы талап-арыз берді. Жауапкер сот отырысында «талапкер сынақ мерзімінде болған, сондықтан шартты бұзу ескертусіз де заңды» деп уәж айтты.
Талап-арыздың талап нысанасы (не талап етіледі) мен талап негізі (талап қандай мән-жайларға сүйенеді) ажыратылады. Мөлдірдің талап-арызына қатысты талап негізіне төмендегілердің қайсысы жатады?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Лауазымның штат кестесінде сақталуы және міндеттердің жаңа қызметкерге берілуі
Талап негізі — талапты растайтын іс жүзіндегі мән-жайлар (қысқартудың болмауы). Қайта қабылдау мен жалақыны өндіру — талап нысанасы, ал талап-арызды беру — іс жүргізу әрекеті.
«Мемлекет және құқық» тақырыбынан тағы
- Тұрғындар бірлестігінің сотқа жүгінуі Орхус конвенциясының қандай құрамдасын жүзеге асыру болып табылады?
- Тұрғындардың жер беру туралы қаулыны жарамсыз деп тану туралы талабы қай сотта қаралады?
- Үшінші мемлекеттің Е мен Қ арасындағы рөлі халықаралық дауды бейбіт шешудің қай құралына жатады?
- Сот Мөлдірдің жұмысқа қайта қабылдау туралы талабын қанағаттандырса, шешімнің орындалуы қалай жүргізіледі?
- Мөлдірдің жүктілігін ескергенде, жұмыс беруші оның еңбек шартын өз бастамасымен қай жағдайда ғана бұза алады?
- ЖШС-ге де, директорға да жеке-жеке айыппұл салынуының құқықтық негізі қандай?
- Асылбектің әрекеті қалай сараланады?
- Тергеуші Асылбекті 72 сағаттан кейін де қамауда ұстағысы келеді. Қандай рәсім қажет?