Тіл — үнемі өзгеріп отыратын тірі құбылыс. Ол басқа тілдермен жанасқанда, өзіне қажет сөздерді қабылдап, қажетсіздерін бірте-бірте ұмыттырады. Қарыз сөз көбіне жаңа зат немесе ұғым пайда болғанда келеді: құралмен бірге оның атауы да жетеді. Мұндай кезде дайын атауды сол қалпында алу ыңғайлы көрінеді. Алайда тілдің өз мүмкіндігі жетіп тұрса да, дайын сөзге жүгіне беру — жеңіл жол. Қарыз сөздің бәрін қуу да, бәрін қабылдай беру де дұрыс емес. Бөтен сөз тілімізге еніп, оның жуан-жіңішкелік заңына бағынып, қосымшаны біздің қағидамызбен қабылдағанда ғана тұрақты орын алады. Қазір көптеген сөз ақпарат ағынымен бірге лезде тарап кетеді. Сондықтан тілді сақтау — сөзден қашу емес, әр сөздің орнын саналы түрде таразылау.
«Әр сөздің орнын саналы түрде таразылау» тіркесіндегі «таразылау» сөзінің мәтіндегі мағынасы қандай?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: салмақтап, байыппен бағалау
Мұнда сөз ауыспалы мағынада: «таразылау» — әр сөздің қажеттілігі мен орнын ойланып, байыппен бағалау.
«Мәтінмен жұмыс» тақырыбынан тағы
- Күнде оқитын оқушылардың қандай бөлігі қағаз кітапты қалайды?
- Мәтіннің соңғы («Түйін…») сөйлемі қандай қызмет атқарады?
- «Бағдар» сөзінің мәтіндегі мағынасын көрсетіңіз.
- «Тіл — халықтың жаны. Тілі өшкен ұлттың мәдениеті де бірте-бірте жоғалады, өйткені ұрпақтан ұрпаққа жеткен біл...
- Мәтіннің негізгі ойы қайсы?
- Мәтінге сәйкес, Темірқазықтың басқа жұлдыздардан негізгі айырмашылығы неде?
- «Құлақтың «жабылмайтындығы»» тіркесіндегі «жабылмайтындығы» сөзі не үшін тырнақшаға алынған?
- Автордың пікірінше, бөтен сөз тілде қашан тұрақты орын алады?