Көшпенділер түнде жолдан адаспау үшін жұлдыздарға қарады. Ең сенімді бағдар — Темірқазық: ол аспанның солтүстік жағында, бір орында тұрғандай көрінеді, ал басқа жұлдыздар оның төңірегінде бұрылып отырады. Темірқазықты табу үшін Жетіқарақшы шоқжұлдызының белгілі екі жұлдызын қосатын сызықты ойша ұзарту жеткілікті. Бұл әдістің тиімділігі — жұлдыздар түні бойы орнын ауыстырғанымен, Темірқазықтың тұрған жері өзгермейтіндігінде. Алайда бұл тәсіл аспан ашық болғанда ғана жарайды. Бұлтты түнде жолаушы басқа белгілерге: жел бағытына, өсімдіктің қисаюына, мал мен жабайы аңдардың іздеріне сүйенген. Сондықтан тәжірибелі жолшы бір ғана белгіге сенбей, оларды салыстырып, қорытынды жасаған.
Мәтінге сәйкес, Темірқазықтың басқа жұлдыздардан негізгі айырмашылығы неде?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: басқа жұлдыздар орнын ауыстырғанымен, оның тұрған жері өзгермейді
Мәтінде Темірқазықтың орнын өзгертпейтіні тиімділіктің басты себебі ретінде көрсетілген.
«Мәтінмен жұмыс» тақырыбынан тағы
- «Алайда» сөзінен кейінгі сөйлем алдыңғы ойға қандай шек қояды?
- Мәтіннің соңғы («Түйін…») сөйлемі қандай қызмет атқарады?
- «Тұман тарқап» тіркесіндегі «тарқап» сөзінің мәтіндегі мағынасы қандай?
- Мәтін мазмұнына сәйкес келмейтін тұжырымды көрсетіңіз.
- «Қарыз сөздің бәрін қуу да, бәрін қабылдай беру де дұрыс емес» сөйлемі мәтінде қандай қызмет атқарады?
- Мәтіннен шығатын қорытынды қайсы?
- «Тіл — халықтың жаны. Тілі өшкен ұлттың мәдениеті де бірте-бірте жоғалады, өйткені ұрпақтан ұрпаққа жеткен біл...
- Автордың соңғы сөйлемдегі түйіні қайсы?