Тіл — үнемі өзгеріп отыратын тірі құбылыс. Ол басқа тілдермен жанасқанда, өзіне қажет сөздерді қабылдап, қажетсіздерін бірте-бірте ұмыттырады. Қарыз сөз көбіне жаңа зат немесе ұғым пайда болғанда келеді: құралмен бірге оның атауы да жетеді. Мұндай кезде дайын атауды сол қалпында алу ыңғайлы көрінеді. Алайда тілдің өз мүмкіндігі жетіп тұрса да, дайын сөзге жүгіне беру — жеңіл жол. Қарыз сөздің бәрін қуу да, бәрін қабылдай беру де дұрыс емес. Бөтен сөз тілімізге еніп, оның жуан-жіңішкелік заңына бағынып, қосымшаны біздің қағидамызбен қабылдағанда ғана тұрақты орын алады. Қазір көптеген сөз ақпарат ағынымен бірге лезде тарап кетеді. Сондықтан тілді сақтау — сөзден қашу емес, әр сөздің орнын саналы түрде таразылау.
Мәтіннің негізгі ойы қайсы?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Қарыз сөздің қажеттілігі мен тіл заңына сәйкестігін саналы түрде бағалау керек
Автор екі шетті де жоққа шығарады және әр сөздің орнын саналы бағалауды ұсынады.
«Мәтінмен жұмыс» тақырыбынан тағы
- «Әр сөздің орнын саналы түрде таразылау» тіркесіндегі «таразылау» сөзінің мәтіндегі мағынасы қандай?
- «Қарыз сөздің бәрін қуу да, бәрін қабылдай беру де дұрыс емес» сөйлемі мәтінде қандай қызмет атқарады?
- «Бағдар» сөзінің мәтіндегі мағынасын көрсетіңіз.
- Қай сөйлем ғылыми стильде жазылған?
- «Бал аралары ұя салғанда алтыбұрышты ұяшықтарды таңдайды. Мұндай пішін аз балауыз жұмсап, көп бал сыйғызуға мү...
- «Тіл — халықтың жаны. Тілі өшкен ұлттың мәдениеті де бірте-бірте жоғалады, өйткені ұрпақтан ұрпаққа жеткен біл...
- Үзіндідегі бос орынға мағынасы жағынан сай келетін байланыстырушы сөзді қойыңыз: «Қар қалың түсті. … жол жабыл...
- «Дегенмен» сөзі мәтінде қандай мағыналық байланысты білдіреді?