Ауыл мектебінің кішкентай сыныбы. Терезе алдында шаң басқан ескі глобус. Ұстаз Оспан тақтаға қарап тұр. Дана есіктен кіреді.
ДАНА. (қорқа сөйлеп.) Оспан аға, мен бүгін қала мектебіне құжат тапсыруға кетемін.
ОСПАН. (бұрылмай.) Білемін.
ДАНА. Сіз ренжіп тұрсыз ба?
ОСПАН. (глобусты қолына алып, шаңын сүртеді.) Мұны он жыл бұрын облыстан алып келгенмін. Бір жағы қисайып қалған, бірақ дүние бәрібір айналады. Сен кеткенде, бұл сыныпта алты бала қалады.
ДАНА. Мен қайтып келемін.
ОСПАН. (глобусты Данаға ұсынады.) Мә, ал. Жолда қарасаң – қисық болса да, дүниені көрсетеді.
Оспанның «Сен кеткенде, бұл сыныпта алты бала қалады» деген сөзі қандай қызмет атқарады?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Дананың кетуінің салдарын айыптамай, нақты фактімен сездіреді
Оспан ренішін сөзбен айтпай, нақты сан арқылы Дананың кетуінің салдарын ұқтырады; бұл – астарлы, ұстамды тәсіл.
«Көркем шығарма үзіндісімен жұмыс» тақырыбынан тағы
- Әдеби тектер туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.
- Төрт тармақтың қайсысында буын саны басқаларынан өзгеше?
- «Сағыныш – ұзақ күздей» жолында қандай көркемдік тәсіл қолданылған?
- Көркем шығарма құрылымы мен теориялық ұғымдарға қатысты дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз.
- Мәтіннің стилін қай жауап дұрыс көрсетеді?
- Көлемі жағынан романнан шағын, бір-екі сюжеттік желіні қамтитын, ал әңгімеден кең эпикалық шығарма қалай атала...
- Үзінді: «Бөлме кішкентай еді: темір кереует, терезе түбінде сынық орындық, қабырғада сарғайған сурет.» Бұл сур...
- Нұрлыбектің қақпадан айтқан сөзіне Мырзатайдың жауап бермеуі оның қандай мінезін көрсетеді?