Жазғытұрым еді. Ауыл шетіндегі ескі диірмен екі жылдан бері тоқтап тұрған. Соны Мырзатай қарт қайта жүргізбек болып, таңертеңнен қара терге түсті. Көрші Нұрлыбек қақпадан сығалап: «Қайтесің босқа әуре болып? Ауылда ақ ұн сататын дүкен ашылды ғой», – деді. Мырзатай жауап бермеді, тек балғасын көтеріп, білегін түріп қойды. Түс ауа диірменнің дөңгелегі сықырлап қозғалды да, су шашыратып, баяу айнала бастады. Қарт мұртынан күлді. Сол сәтте жолдан үйіне қайтқан бала-шаға жиналып, тас ұңғыдан төгіліп жатқан бидайдың иісін иіскеп, қуанышты дауыс көтерді. Нұрлыбек мойнын созып қалды да, үнсіз кері бұрылды. Кешке қарай ол есікті қағып: «Ата, ертең менің де бір қап бидайымды тарттырсаңшы», – деді. Мырзатай басын изеді де, ештеңе айтпады. Тек диірменнің есігіне ілулі тұрған ескі шамды жағып қойды.
Мәтіннің соңындағы «ескі шамды жағып қойды» деталі қандай қызмет атқарады?
Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Қарттың келісімін сөзсіз, іспен білдіретін көркем деталь
Қарт жауап бермейді, тек шамды жағады: диірмен кешке дейін де жұмыс істей беретінін, өтінішке келісімін іспен білдіреді.
«Көркем шығарма үзіндісімен жұмыс» тақырыбынан тағы
- «Шынымен уақыт жоқ па? Әлде кітапқа ниет жоқ па?» сұрақтарының қызметі қандай?
- Мұғалім тапсырмасын орындамаған оқушыға: «Жарайсың, тамаша жұмыс істедің!» деді. Мұндағы көркемдік тәсіл қайсы...
- Мына жолдағы көркемдік тәсілді анықтаңыз. Жас кезде – асау жүрек, қартайғанда – байсал ақыл.
- Мәтіннің стилін қай жауап дұрыс көрсетеді?
- Оспанның соңғы сөзі «қисық болса да, дүниені көрсетеді» нені аңғартады?
- «Кеше түні бойы Мақатаевты оқып шықтым» сөйлемінде «Мақатаевты» сөзі қандай көркемдік тәсіл бойынша қолданылға...
- Өлеңнің негізгі тақырыбын анықтаңыз.
- Мына тармақта қанша буын бар? Аспанда ақ шағала қанат қағып