Оқу сауаттылығы · ҰБТ сұрағы №16428
Тұщы су — адамзаттың жаһандық мәселелерінің бірі. Жер бетіндегі судың басым бөлігі тұзды, ал тұщы судың көбі мұздықтар мен жер асты қабаттарында болғандықтан, оны адамдар тікелей пайдалана алмайды. Тұщы судың шамамен жетпіс пайызы ауыл шаруашылығына, оның ішінде суаруға жұмсалады деп есептеледі. Арал теңізінің тартылуы осы мәселенің айқын мысалы: өткен ғасырдың 60-жылдарынан бастап Әмудария мен Сырдария суының көп бөлігі егістерді суаруға бұрылды, нәтижесінде теңізге құятын су азайды. Сондықтан су мәселесі тек табиғаттың емес, шаруашылықты ұйымдастырудың да мәселесіне айналды. Су шаруашылығының мамандары екі жолды атайды: техникалық және экономикалық. Техникалық жол — тамшылатып суару сияқты үнемді әдістерді енгізу. Бір шаруашылықтың есебі бойынша, мақта егісін жайма суарғанда маусымда гектарына 9000 текше метр су кетсе, тамшылатып суарғанда 5400 текше метр кетеді. Экономикалық жол — суға бағаны сатылап белгілеу: белгіленген көлемнен артық пайдаланған адам жоғары тариф төлейді. Алайда тамшылатып суару жабдығы қымбат, сондықтан шағын шаруашылықтар оны жиі қолдана алмайды. Сарапшылар бір шараның өзі мәселені шешпейтінін, сондықтан технология мен баға саясатын бірге қолдану қажет екенін айтады.

Мәтіндегі «Алайда тамшылатып суару жабдығы қымбат...» сөйлемі қандай қызмет атқарады?

Дұрыс жауабы мен түсіндірмесі
Жауабы: Техникалық жолды іске асырудағы шектеуді көрсетеді

«Алайда» байламы алдыңғы ұсынысқа (үнемді әдіс) қарсы шектеуді — жабдықтың қымбаттығын — енгізеді.

«Адамзаттың жаһандық проблемалары» тақырыбынан тағы